Polska kupuje 3 okręty podwodne A26. Program Orka po 30 latach domknięty

Historyczna umowa w Gdyni

W Gdyni, czyli w symbolicznym centrum polskiej Marynarki Wojennej, odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, które przyniosły przełomowy finał dla programu Orka. Najważniejszym efektem spotkania było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Według strony polskiej to największy kontrakt w historii rodzimej marynarki wojennej. Tym samym projekt, który przez dekady pozostawał w fazie zapowiedzi i analiz, wszedł w etap realnej realizacji.

Znaczenie tej decyzji wykracza poza sam zakup uzbrojenia. Władze podkreślają, że chodzi nie tylko o wzmocnienie zdolności bojowych na Bałtyku, ale też o zbudowanie długofalowego partnerstwa ze Szwecją. Podpisano bowiem nie jedną, ale wiele umów i dokumentów, które mają otworzyć nowy etap współpracy między oboma państwami. W praktyce oznacza to jednoczesne zacieśnianie relacji politycznych, wojskowych i przemysłowych.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Premier

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Premier

W tle tej decyzji jest także wieloletnia historia niespełnionych planów modernizacji floty podwodnej. Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału, mimo że potrzeba odnowienia tego segmentu sił morskich była od dawna wskazywana jako jedno z kluczowych wyzwań obronnych państwa. Teraz rząd ogłasza, że udało się doprowadzić sprawę do końca, a podpisana umowa ma zamknąć etap wieloletniego oczekiwania kolejnych pokoleń marynarzy.

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Polska kupuje 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Program Orka był finalizowany po 30 latach oczekiwania.
• Wartość całego przedsięwzięcia została określona na 50 miliardów koron szwedzkich.
• Konsultacje odbyły się w Gdyni.
• Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Nowy etap współpracy Polski i Szwecji

Spotkanie w Gdyni było jednocześnie potwierdzeniem, że relacje Warszawy i Sztokholmu weszły na poziom strategicznego partnerstwa. Oba państwa już teraz współdziałają na rzecz bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego, a nowe ustalenia mają tę współpracę jeszcze pogłębić. Szczególne znaczenie ma tu wspólna ocena zagrożeń: Polska i Szwecja podkreślają potrzebę przeciwdziałania działaniom rosyjskiej floty cieni, prowokacjom oraz zagrożeniom militarnym na Bałtyku.

Odpowiedzią na te wyzwania ma być Pakt dla Morza Bałtyckiego. To inicjatywa, która ma opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. W praktyce chodzi o budowanie regionalnej architektury bezpieczeństwa w momencie, gdy Morze Bałtyckie stało się jednym z najważniejszych obszarów strategicznych w Europie. Dodatkowy ciężar polityczny tej współpracy wynika z członkostwa obu państw w NATO oraz ich roli w Unii Europejskiej.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Premier

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Władze obu krajów wskazują też, że wejście Szwecji do NATO dodatkowo wzmocniło bezpieczeństwo całego regionu. Z perspektywy Polski oznacza to większą spójność działań na północy Europy oraz łatwiejsze planowanie wspólnych przedsięwzięć wojskowych. Jednocześnie Warszawa i Sztokholm pozostają zgodne co do dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji, co pokazuje, że współpraca morska jest częścią szerszej polityki bezpieczeństwa w tej części kontynentu.

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Orka to nie tylko zakup, ale też impuls dla przemysłu obronnego

Program Orka został przedstawiony nie tylko jako zakup nowoczesnych okrętów, ale jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską a Szwecją. Rząd podkreśla, że rozwój polskiego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów, a porozumienia ze Szwecją mają dać kolejny impuls do wzmacniania krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych. To ważny sygnał w czasie, gdy bezpieczeństwo militarne coraz mocniej łączy się z niezależnością przemysłową.

Istotne jest także to, że współpraca ma działać w obie strony. Polska kupuje okręty podwodne, ale Szwecja ma pozyskać od Polski okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ ma potwierdzać, że nie chodzi o prostą transakcję sprzedający–kupujący, lecz o model partnerski, w którym korzyści mają odnosić oba państwa i oba przemysły obronne. W tym sensie podpisane porozumienia mają wymiar nie tylko militarny, lecz także gospodarczy i technologiczny.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Premier

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Premier

Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W rozmowach uczestniczyli nie tylko szefowie rządów, ale też ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Taki skład pokazuje, że współpraca polsko-szwedzka została rozpisana szeroko: od bezpieczeństwa i uzbrojenia po kwestie gospodarcze, infrastrukturalne i polityczne. Podpisanie umowy na A26 staje się więc jednym z najgłośniejszych elementów większego procesu przebudowy relacji między obu krajami.