Nowy most w Głuchołazach otwarty. 11 miliardów złotych na walkę z powodzią
Rekordowa pomoc państwa po katastrofalnej powodzi
Powódź, która we wrześniu 2024 r. nawiedziła południowe województwa Polski, pozostawiła po sobie ogromne zniszczenia. Głuchołazy, miasto położone u podnóża Gór Opawskich, stały się symbolem walki z żywiołem. Premier Donald Tusk, który uczestniczył w uroczystości otwarcia nowej przeprawy, podkreślał, że bez masywnego wsparcia państwa mieszkańcy i samorząd nie mieliby szans samodzielnie podnieść się z ruin. Rząd przeznaczył na odbudowę Głuchołaz 365 mln zł, a łącznie na pomoc wszystkim poszkodowanym regionom – 11 mld zł. To największa w historii Polski kwota przeznaczona na walkę ze skutkami klęski żywiołowej.
Z ogólnej puli 11 mld zł ponad 1 mld zł trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Wsparcie objęło niemal 30 różnych instrumentów – od dotacji na odbudowę infrastruktury po pomoc socjalną. Środki pochodzą zarówno z budżetu państwa, jak i z Funduszy Europejskich, które dostarczyły 6 mld zł. Premier Tusk zapowiedział, że proces odbudowy nie kończy się na otwarciu mostu – dalsze inwestycje w Głuchołazach opiewają na prawie 50 mln zł.
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Nowa przeprawa – odbudowa plus i większe bezpieczeństwo
Most, który dziś oddano do użytku, zastąpił konstrukcję zniszczoną przez wrześniową falę powodziową. Obiekt położony jest na rzece Biała Głuchołaska i na stałe łączy dwie części miasta, przywracając ciągłość drogi krajowej nr 40. To kluczowa arteria nie tylko dla Głuchołaz, ale także dla ruchu tranzytowego w kierunku Czech. Jak podkreślał minister infrastruktury Dariusz Klimczak, nowa przeprawa jest znacznie lepiej przygotowana na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Konstrukcja została podniesiona o niemal metr w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”, a oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar poza wały koryta rzeki.
Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński określił inwestycję mianem „odbudowy plus”. Dzięki szybkiej interwencji wojska i Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych tuż po powodzi postawiono most tymczasowy, który zapewnił komunikację w krytycznym okresie. Teraz, po kilku miesiącach prac, oddano do użytku obiekt o wartości 65 mln zł. Minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak zaznaczył, że takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na nowoczesną infrastrukturę, która przyciągnie turystów i zapewni poczucie bezpieczeństwa mieszkańcom.
„Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi. Usprawni nie tylko codzienne podróże, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Plany na przyszłość – kolejne miliardy dla terenów popowodziowych
Otwarcie mostu to nie koniec rządowych działań w Głuchołazach. W najbliższych miesiącach planowany jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym. Łączne nakłady na te zadania wyniosą prawie 50 mln zł. Premier Tusk zadeklarował, że pomoc dla Głuchołaz nie wyczerpuje się na dotychczasowych kwotach – „szkody jeszcze są widoczne, a my na tym nie kończymy”.
Poza Głuchołazami rządowe wsparcie popłynęło do innych miejscowości dotkniętych powodzią, m.in. Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego czy Barda. W każdym z tych miast realizowane są programy odbudowy infrastruktury drogowej, mostowej oraz budynków użyteczności publicznej. Łączna pula 11 mld zł stanowi rekordową interwencję budżetową – jak dotąd żaden inny kataklizm nie doczekał się tak dużych nakładów ze strony państwa.
- 365 mln zł – kwota przeznaczona wyłącznie na odbudowę Głuchołaz
- 11 mld zł – łączna pomoc rządowa dla wszystkich regionów popowodziowych
- 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki wypłacone 62 tys. rodzin
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu w Głuchołazach
- prawie 50 mln zł – planowane inwestycje w infrastrukturę miejską i sportową
- 6 mld zł – środki z Funduszy Europejskich w ramach pakietu pomocowego
Co ta sytuacja oznacza dla Rudy Śląskiej? Lekcja z Głuchołaz
Choć Ruda Śląska nie ucierpiała w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., doświadczenia Głuchołaz są istotną przestrogą dla naszego miasta. Ruda Śląska leży nad rzeką Kłodnicą, a jej infrastruktura mostowa – w tym przeprawy w dzielnicach Wirek, Nowy Bytom czy Chebzie – w dużej mierze pochodzi z lat 60. i 70. XX wieku. Wiele z tych obiektów wymaga modernizacji, by sprostać ekstremalnym zjawiskom pogodowym, które stają się coraz częstsze. Władze miasta już wcześniej rozpoczęły programy przeciwpowodziowe, m.in. budowę zbiorników retencyjnych i udrażnianie koryt rzek, ale skala potrzeb jest ogromna.
Decyzje podejmowane na szczeblu centralnym – w tym rekordowe 11 mld zł na pomoc powodziową – pokazują, że państwo jest w stanie zmobilizować środki, gdy zajdzie taka potrzeba. Dla mieszkańców Rudy Śląskiej oznacza to, że w przypadku lokalnego kataklizmu można liczyć na systemowe wsparcie. Jednak kluczowe jest zapobieganie: inwestycje w nowe mosty, wały przeciwpowodziowe i systemy wczesnego ostrzegania. Doświadczenia Głuchołaz dowodzą, że szybka budowa tymczasowych przepraw oraz sprawne zarządzanie rezerwami materiałowymi mogą uratować komunikację w krytycznych dniach. W Rudzie Śląskiej podobną rolę pełnią mosty na Kłodnicy – ich wzmocnienie i podniesienie o kilkadziesiąt centymetrów mogłoby uchronić miasto przed paraliżem w razie gwałtownych wezbrań.
Premier Tusk podczas uroczystości w Głuchołazach powiedział: „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln zł tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej”. Dla Rudy Śląskiej taka deklaracja to sygnał, że rząd jest gotów przeznaczyć ogromne środki na miejscowości dotknięte przez żywioł. Warto, aby lokalni samorządowcy – wzorem Głuchołaz – już teraz opracowali plany awaryjne i listę inwestycji priorytetowych, które w razie potrzeby mogłyby zostać szybko sfinansowane.
Nowy most w Głuchołazach to symbol solidarności i skuteczności państwa w obliczu katastrofy. Ale to także przypomnienie, że żadne miasto – w tym Ruda Śląska – nie jest w pełni bezpieczne przed skutkami zmian klimatu. Wnioski z tej odbudowy powinny znaleźć odzwierciedlenie w lokalnych budżetach i planach zagospodarowania przestrzennego.
„Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów